Kategori: Makaleler

Ruhsat ve İskân Aynı mı? Psikolojik Bir Mercekten Düşünmek İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçlere merak duyan biri olarak, gündelik yaşamda sıkça karşılaştığımız kavramların niçin bu kadar kafa karıştırıcı olduğunu düşündüğüm çok oldu. Ruhsat ve iskan gibi teknik terimler, aslında sadece “evrak” değil; insanların algıları, deneyimleri ve sosyal etkileşimleriyle şekillenen zihinsel temsiller. Bu yazıda “Ruhsat ve iskan aynı mı?” sorusunu psikolojinin farklı alanlarından bakarak inceliyoruz. Bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla örnekler ve sorular üzerinden ilerleyeceğiz. Bilişsel Perspektif: Kavramsal Çerçeveler ve Algı Kavram İşleme ve Anlamlandırma Ruhsat ve iskan, gündelik dilde biri diğerinin yerine kullanıldığı zamanlar olur. Peki bu,…

5 Metrekare Banyoya Ne Kadar Fayans Gider? Mühendislik ve İnsan Perspektifinden Yaklaşım Konya’da yaşıyorum, 26 yaşında bir mühendis olarak bazen kafamda binlerce düşünce birbiriyle çarpışıyor. İnsanın sürekli analiz yapma isteği ve buna karşılık gelen duygusal hisleri arasında bir denge kurmak… Yani, mesela bu yazıyı yazarken, 5 metrekare banyoya ne kadar fayans gider sorusu aslında bana biraz felsefi gibi geliyor. Ne kadar fayans, ne kadar alan, ne kadar estetik? İçimdeki mühendis bir yanda ölçülerle, matematikle ilgilenirken, insan tarafım bir yanda banyonun içindeki yaşam kalitesine odaklanıyor. Hem hesaplama yapacağız, hem de duygusal bir bağ kuracağız. Hadi başlayalım! İçimdeki Mühendis Ne Diyor? Bütün…

Bir Cümlede Kim Hakim? İsim Cümlelerinde Özneyi Anlamak Sabah kahvemi alıp balkona çıktığımda aklıma takılan bir soru vardı: “Bir cümlenin tam ortasında duran kelime, gerçekten cümlenin ruhunu taşıyor mu?” İnsan fark etmeden günlük konuşmalarında isim cümleleriyle karşılaşıyor. “Hava güzel.”, “Kitap masada.” gibi basit gibi görünen cümlelerde bile bir güç, bir yönelim var: Özne. Ama bu özne ne kadar görünür, ne kadar gizli? İsim cümlelerinde özne nasıl bulunur, işte bu sorunun peşine düştüm. İsim Cümlelerinin Tarihi ve Dil Bilimindeki Yeri İsim cümleleri, Türkçede fiil kökenli cümlelerden ayrılan, yüklem olarak bir isim veya isim soylu sözcük alan cümlelerdir. Bu yapı, eski Türkçeye…

İrade Kuramı Nedir Hukuk? Günümüz Hukuk Dünyasında Bireysel Özgürlük ve Sorumluluk Bir sabah uyanıp kahvenizi içerken kendinize soruyor musunuz: “Acaba yaptığım seçimler ne kadar gerçekten benim irademle şekilleniyor?” Bu soru, günlük hayatımızın küçük detaylarından başlayıp hukukun derin sularına kadar uzanabilir. Hukuk sistemi, bireylerin davranışlarını ve toplumsal düzeni belirleyen kurallarla örülüdür. Peki, bu kurallar bireylerin kendi iradeleriyle mi şekillenir, yoksa daha çok dışsal baskılar ve zorunluluklar mı belirler? İşte bu noktada irade kuramı nedir hukuk? sorusu gündeme gelir ve hukukun temel taşlarından biri haline gelir. İrade Kuramının Tarihi Kökleri İrade kuramı kavramı, hukuk felsefesi ve ceza hukukunda yüzyıllardır tartışılır. Tarihsel olarak,…

Güç, Siyaset ve Dilin Buluşması: “İnşallah”ı Sorgulamak Günlük yaşam pratiğinde sıkça duyduğumuz “inşallah” ifadesi, çoğu zaman niyetin dile getirilmesi, bir beklentinin ifade edilmesi veya belirsiz bir sonucun ümit edilmesi şeklinde anlam kazanır. Ancak bu dilsel işaret, salt bireysel bir temenni olmanın ötesine geçer. Bir siyaset bilimcisi kimliğine sabitlenmeden, güç ilişkilerini, toplumsal düzeni, meşruiyeti ve yurttaşın siyasi katılımını düşündüğümüzde, “inşallah” söyleminin ne zaman, nasıl ve neden kullanıldığını sorgulamak, dil ile siyasal pratikler arasındaki ilişkileri açığa çıkarır. Bu yazı, “inşallah ne durumlarda söylenir?” sorusunu iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi kavramları çerçevesinde irdelerken, okurun sadece anlamı kavramasını değil aynı zamanda bu ifadenin…

Kızlık Kanı ile Adet Kanı Arasındaki Fark Nedir? Toplumsal Cinsiyet ve Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’da yaşıyorum, 29 yaşındayım ve bir sivil toplum kuruluşunda çalışıyorum. Sokakta yürürken, toplu taşımada bir yabancıyla göz göze geldiğimde ya da ofiste iş arkadaşlarım arasında bir sohbet dönerken, bazen toplumsal cinsiyet, kadınlık, vücut ve cinsellik üzerine anlık gözlemler yaparım. Türkiye’de, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ve kadın bedeninin sürekli bir şekillendirilmesi, belirli kalıplara sokulmaya çalışılması arasında hep bir gerilim vardır. Kızlık kanı ile adet kanı arasındaki fark nedir? sorusu, ilk bakışta basit bir biyolojik fark gibi görünebilir, ancak aslında bu soruya bakış açımız, toplumsal cinsiyet, kadın hakları…

Kürtçe Kalbim Ne Demek? Geleceğe Dair Düşünceler ve Vizyon Hayat hızla değişiyor. Teknoloji, iletişim, dünya görüşleri… Her şey yeniden şekilleniyor ve ben, 28 yaşında, Ankara’da yaşayan bir genç olarak, geleceğime bakarken birçok soruyla karşı karşıyayım. Her gün yeni bir şey öğreniyorum, eskiye dair ne varsa, hızlı bir şekilde geride bırakılıyor. Ama yine de, bazı şeyler kalıyor. Kalbim, bu dünyada her zaman önemli bir yere sahip olacak. Peki, ya Kürtçe kalbim? Gelecek yıllarda, dil, kimlik ve hislerin birbirine nasıl bağlanacağını düşündüğümde bu soruya dair cevaplar kafamı karıştırıyor. Kürtçe Kalbim: Gelecek 5 Yılda Ne Anlama Gelecek? Bugün, dünya hızla küreselleşiyor. Teknoloji sayesinde…

Kömür Nedir ve Nerelerde Kullanılır? İstanbul’un karmaşasında, gündelik hayatın içinde sıkça karşılaştığımız bir kavramdır kömür. Dönüp bakınca, sokaklarda, evlerde, iş yerlerinde ve hatta toplu taşıma araçlarında kömürün adını, etkilerini ya da izlerini görmek mümkün. Ama hepimizin hayatında yeri olan, bazen görmezden geldiğimiz bu madde, yalnızca enerji üretimiyle sınırlı kalmaz; kömür, sosyal adalet, çeşitlilik ve toplumsal cinsiyet gibi konularla da dolaylı olarak ilişkilidir. Peki, kömürün toplumdaki rolü nedir? Bu yazı, kömürün sadece fiziksel kullanımlarına değil, onun toplumsal, kültürel ve etik yansımalarına da bir bakış sunacak. Kömürün Tanımı ve Kullanım Alanları Öncelikle, kömür nedir, nerelerde kullanılır sorusunun cevabını vermek gerek. Kömür, fosil…

Korunumu Nedir? Gelin, Biraz Korunmayı Konuşalım! Korunumu nedir? Bu soru bana hep garip gelmiştir. Korunmak, hem vücut sağlığı hem de psikolojik durum açısından, bir insanın yaşamındaki en önemli konulardan biri olabilir. Ama bazen de “korunma” kelimesi o kadar çok farklı anlam taşıyor ki, neyin korunmasından bahsedildiğini anlamak bile zorlaşıyor. İzmir’de, akşamları arkadaşlarla çay içerken veya sokakta yürürken, genellikle böyle sorularla karşılaşıyorum. Tabii ki, bu soruyu her seferinde ciddi ciddi yanıtlamak zorunda değilim; bir şekilde biraz mizah katıp konuyu geçiştirmeye çalışıyorum. Ama sonunda anlamlı bir şeyler söylemek de gerek. O yüzden gelin, korunma işini hem ciddi hem de eğlenceli bir şekilde…

Cüneyt Arkın Hınç Filmi ne zaman çekildi? – Yeşilçam’ın Gizemli Aksiyonu Üzerine Derinlemesine Bir Yolculuk İlk kez “Ben Kemal, geliyorum” repliğini bir yerde duydunuz ve merak ettiniz mi? O sözün Yeşilçam’ın tozlu arşivlerinden geldiğini öğrendiğinizde kulağınızda bir çınlama oldu mu? Bazı filmler vardır; isimleri hafızaya kazınmasa da sahneleri, cümleleri, melodileri ya da karakterleri toplumsal belleğe kazınır. Cüneyt Arkın’ın başrolünde olduğu “Hınç” filmi, tam da böyle bir yapım. Bu yazıda, Cüneyt Arkın Hınç filmi ne zaman çekildi? sorusunun ötesine geçerek, filmin yapım tarihinden, toplumsal bağlamına, Yeşilçam sinemasındaki yerine ve günümüz kültürel yankılarına uzanan kapsamlı bir anlatı sunuyorum. İç Sesle Bir Başlangıç:…