Kategori: Makaleler

[](https://www.youtube.com/watch?v=EdaIFc2UZHY&utm_source=chatgpt.com) Gevaş İsmi Nereden Gelmiştir? Bir Psikologun Meraklı Girişi “Bir yerin adı, o yerin ruhunu taşır mı?” Bu soru, insan davranışlarını çözümlemeye çalışan bir psikologun zihninde sıkça yankı bulur. Yer isimleri, sadece coğrafi bir tanımlama değil, aynı zamanda bir kültürün, bir halkın kimliğinin, tarihinin ve değerlerinin yansımasıdır. Peki, Gevaş ismi nereden gelmiştir? Bu sorunun cevabı, hem dilsel hem de kültürel bir keşif yolculuğuna çıkmamızı sağlıyor. Gevaş’ın Kökeni ve Anlamı Gevaş, Van iline bağlı bir ilçedir ve isminin kökeniyle ilgili çeşitli rivayetler bulunmaktadır. Bunlardan en bilinenine göre, Gevaş ismi, yörede yaşayan ve çok misafirperver olduğu anlatılan…

Psikolojik Delilik Nedir? Bir Psikologun Merceğinden Derinlemesine Bir İnceleme İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak, psikolojik delilik bana her zaman büyük bir merak uyandırmıştır. Duygularımız, düşüncelerimiz ve yaşadıklarımız, çoğu zaman bizi tek bir bakış açısına yönlendirmez. Her insanın içsel dünyası, farklı bir evren gibi karmaşık ve bilinçaltı süreçlerle şekillenir. Peki, “psikolojik delilik” nedir? Bir kişinin ruh halindeki bozukluklar, düşüncelerindeki sapmalar veya toplumsal normlardan sapmaları gerçekten “delilik” olarak tanımlanabilir mi? Bu yazıda, psikolojik deliliği bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla analiz edecek ve bu kavramı daha derinlemesine inceleyeceğiz. Psikolojik Delilik: Bilişsel Bozukluklar ve Gerçeklik Algısı Psikolojik delilik, genellikle bireyin çevresine…

Kalsiyum Yüksekliği Hangi Bölüm Bakar? Verilere ve Gerçek Hikâyelere Dayalı Bir Bakış Kimi zaman bir kan tahlili sonucu hayatımıza beklenmedik sorular getirir. “Kalsiyum yüksekliği ne demek?”, “Acaba ciddi bir şey mi var?” ya da en sık sorulanı: “Bunun için hangi doktora gitmeliyim?” Ben de bu konuyu araştırırken hem verilerle hem de insanların yaşadıklarıyla iç içe geçmiş ilginç bir tabloyla karşılaştım. Gelin, kalsiyum yüksekliği meselesine hem bilimsel hem insani bir gözle birlikte bakalım. Kalsiyum Yüksekliği Nedir ve Neden Olur? Kalsiyum yüksekliği, yani tıbbi adıyla hiperkalsemi, kandaki kalsiyum düzeyinin normalin üzerine çıkması durumudur. Normal aralık genellikle 8,5–10,5 mg/dL olarak kabul edilir. Bu…

Gözyaşı Kesesi Nerede? Bir Ekonomistin Piyasalar Üzerine Düşünceleri Ekonomi, görünmeyen dengelerin bilimi olarak insan davranışlarının en incelikli yönlerini anlamaya çalışır. Her tercih bir maliyettir; her kaynak sınırlıdır. Bir ekonomist için bu kural, yalnızca üretim ve tüketim kararlarında değil, insan biyolojisinde de şaşırtıcı biçimde geçerlidir. Gözyaşı kesesi, anatomik olarak göz ile burun arasında yer alır; ancak simgesel olarak bakıldığında, bu küçük yapı, duygusal ekonominin merkezinde yer alan bir “duygu piyasası” gibidir. Tıpkı bir ekonomide olduğu gibi, burada da arz ve talep, denge ve dengesizlik, tasarruf ve israf vardır. Duyguların Piyasası: Gözyaşının Ekonomik Karşılığı Bir insanın ağlaması, biyolojik bir tepkiden çok daha…

Gözyaşı Bitişik mi Ayrı mı? Ekonomik Perspektiften Bir Analiz Bir ekonomist olarak bazen kelimelerin bile birer piyasa unsuru gibi davrandığını düşünürüm. Kaynaklar sınırlıdır, ama insanın anlam arayışı sınırsızdır. Her kelime, her kavram tıpkı bir mal veya hizmet gibi değer kazanır, şekil değiştirir, bazen birleşir, bazen ayrılır. “Gözyaşı” kelimesi de tam bu noktada, sadece dilbilgisel bir tartışma değil; ekonomik, toplumsal ve bireysel düzeyde seçimlerin ve maliyetlerin sembolik bir örneğidir. “Gözyaşı bitişik mi, ayrı mı?” sorusu aslında bir dil sorusundan öte, ekonomik denge ve insani tercih üzerine bir metafor gibidir. Bitişiklik mi Ayrılık mı? Piyasada Kaynaşma ve Ayrışmanın Ekonomik Anlamı Ekonomi bilimi,…

Göz Ardı Etmek Atasözü mü Deyim mi? Siyaset Bilimi Perspektifinden Güç, Sessizlik ve Görmezden Gelme Kültürü Bir siyaset bilimci olarak, toplumsal düzenin sadece söylenenlerle değil, görmezden gelinenlerle de kurulduğunu düşünürüm. Dil, iktidarın en sessiz aracıdır. “Göz ardı etmek” ifadesi, ilk bakışta basit bir deyim gibi görünür. Ancak bu ifade, siyasetin görünmeyen yüzünü, yani iktidarın sessizlik yoluyla işleyişini anlatır. Peki, “göz ardı etmek” gerçekten bir deyim midir, yoksa toplumsal bilinçaltının bir tür atasözü haline gelmiş sessiz bir politik mekanizma mı? Deyim mi, Atasözü mü? Dilin İktidarla İmtihanı Türk Dil Kurumu’na göre “göz ardı etmek” bir deyimdir; çünkü bir davranışı, duyguyu veya…

Görme Bozuklukları Nelerdir? Tarihin Işığında İnsan Gözünün Serüveni Bir Tarihçinin Gözünden: Görmenin Değişen Anlamı Bir tarihçi olarak geçmişe baktığımda, insanlığın görme yetisini yalnızca biyolojik bir işlev olarak değil, medeniyetin aynası olarak da görürüm. Görmek, anlamaktır; görmemek ise çoğu zaman bilmemek… Fakat tarih boyunca insan gözü, hem bir güç hem de bir sınır olmuştur. Bugün “görme bozuklukları” dediğimiz durumlar yalnızca tıbbî birer problem değil, aynı zamanda insanın doğayla, teknolojiyle ve kendi bedeniyle kurduğu ilişkinin tarihsel izleridir. Antik çağlardan modern optiğe uzanan bu serüven, görmenin ne kadar derin bir mesele olduğunu gösterir. Antik Dönem: Körlüğün Bilgelik Sayıldığı Çağ Antik Yunan’da görme, tanrısal…

Hicri Aylar Kaç Gün Olur? Küresel ve Yerel Zaman Algısına Bir Yolculuk Zamanı ölçmenin tek bir yolu yok. Kimimiz takvimlere bakar, kimimiz gökyüzüne… Benim için gökyüzü, insanlığın ortak saatidir. Bu yüzden “Hicri aylar kaç gün olur?” sorusu, sadece bir sayısal merak değil, kültürlerin zamanı nasıl anladığını sorgulamak için güzel bir bahanedir. Gelin birlikte, dünyanın farklı köşelerinde aynı göğe bakarak zamanı nasıl bölümlendirdiğimizi keşfedelim. Hicri Takvim Nedir? Gökyüzünün Döngüsüne Göre Zaman Hicri takvim, Ay’ın evrelerine dayanan kamerî bir sistemdir. Yani Hicri ayların süresi, Ay’ın Dünya etrafındaki dönüşüne bağlı olarak belirlenir. Her Hicri ay, 29 veya 30 gün sürer. Hicri yıl, toplamda…